(ĐTCK) Không chỉ thời hạn thoái các khoản vốn góp, mua cổ phần của các tổ chức tín dụng theo Thông tư 36/2014/TT-NHNN đang đến gần, mà cuộc chạy đua “thoát” khỏi nhà băng của các tập đoàn nhà nước cũng đang “nóng” dần, khiến áp lực đè nặng lên cổ phiếu ngân hàng.

Thông tư 36/2014/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước quy định, 1 ngân hàng thương mại chỉ được sở hữu tối đa cổ phần tại 2 tổ chức tín dụng (TCTD), tỷ lệ không quá 5%; những trường hợp trước đó đã sở hữu vượt quá tỷ lệ này thì phải thoái vốn trong vòng 1 năm kể từ ngày Thông tư có hiệu lực (ngày 1/2/2015) để đảm bảo tuân thủ đúng quy định.

Hiện tại, một số ngân hàng đã tiến hành hợp nhất, sáp nhập (M&A) để xóa sở hữu chéo như Maritime Bank sáp nhập Mekong Bank (Maritime Bank trước đó nắm 10% cổ phần Mekong Bank). Maritime Bank còn sáp nhập thêm Công ty Tài chính cổ phần Dệt may - đơn vị mà Maritime Bank nắm giữ hơn 10% cổ phần. Một trường hợp M&A khác là SouthernBank sáp nhập vào Sacombank kể từ ngày 1/10/2015.

Tuy nhiên, không phải nhà băng nào cũng có thể dễ dàng thực hiện M&A để tuân thủ quy định nêu trên của Thông tư 36. Trong số đó phải kể đến Vietcombank - ngân hàng có vốn góp tại nhiều TCTD khác nhất. Hiện tại, Vietcombank sở hữu cổ phần tại 4 ngân hàng và 1 công ty tài chính. Cụ thể, Vietcombank đang nắm 9,59% vốn tại MBB, 8,24% vốn tại Eximbank, 5,07% vốn tại OCB, trên 8% vốn tại Saigonbank. Vietcombank từng có ý định sáp nhập thêm Saigonbank, song một cổ đông lớn của Saigonbank không đồng ý.

Với Eximbank, Sacombank từng ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược toàn diện vào đầu năm 2013, sau một thời gian Eximbank trở thành cổ đông lớn của Sacombank. Với bản ghi nhớ này, nhiều người liên tưởng đến một thương vụ hợp nhất, 2 nhà băng sẽ về chung một nhà.

Thế nhưng, thực tế đã không diễn ra như vậy. Sacombank vẫn đang nắm giữ 8,24% vốn tại Eximbank. Ngược lại, Eximbank nắm giữ cổ phần tại 4 đơn vị, trong đó nắm giữ gần 9,73% cổ phần Sacombank, nhưng sau khi Sacombank sáp nhập với Southern Bank (vốn điều lệ mới là 18.852 tỷ đồng), thì phần vốn của Eximbank chiếm khoảng 6,4%.

Các nhà băng có tỷ lệ sở hữu cổ phần tại TCTD khác vượt tỷ lệ 5% còn có Vietinbank (đang sở hữu 10,4% Saigonbank), PGBank…

Nguyên nhân khiến việc thoái vốn gặp khó khăn là do tình hình thị trường không thuận lợi, giá cổ phiếu ngân hàng sụt giảm, cổ đông không mặn mà trong việc nhận chuyển nhượng, hoặc trả giá thấp nên người bán chưa muốn bán.

Đáng chú ý, hiện chỉ còn hơn 2 tháng để các tập đoàn nhà nước hoàn tất việc thoái vốn khỏi lĩnh vực ngân hàng theo lộ trình đã đưa ra từ trước, trong khi đó TTCK lình xình, giá cổ phiếu một thời được xem là “vua” này vẫn chưa có dấu hiệu sáng lên. Mặt khác, ngành đang ngân hàng trải qua cuộc “đại phẫu” nên không ít khuyết tật của ngân hàng được phơi bày, khiến người mua cũng e ngại.

Về hoạt động thoái vốn khỏi lĩnh vực ngân hàng của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, MobiFone đang làm thủ tục thoái vốn tại TPbank và Seabank. Tập đoàn Dệt may Việt Nam với những khoản đầu tư trước đây có ở 5 ngân hàng, gồm ACB, Techcombank, Eximbank, Maritime Bank, Navibank, từng bước đẩy mạnh hoạt động thoái vốn. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa thoái một lượng lớn cổ phần tại ABBank.

Theo kết quả phiên đấu giá ngày 14/10/2015 tại ABS, 6 nhà đầu tư đã mua thành công hơn 40 triệu cổ phiếu trên tổng số gần 81,6 triệu cổ phiếu ABBank (tương đương 16% vốn điều lệ của ABBank) do EVN và EVN Hà Nội bán đấu giá. Công ty Mua bán nợ Việt Nam (DATC) đã có thông báo bán đấu giá cổ phần tại OCB, SCB.

Theo lộ trình, các DNNN phải thoái vốn khỏi các ngân hàng chậm nhất là cuối năm 2015. Tuy nhiên, hiện còn nhiều đơn vị vẫn đang “ôm” các khoản đầu tư lớn, chưa thoái được. Trong đó, phải kể đến Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) sở hữu 40% PGBank...

Cuộc chạy đua nước rút thoái vốn khỏi nhà băng của các DNNN cùng với lộ trình của Thông tư 36 đang tạo sức ép lớn lên các nhà băng, đặc biệt là các ngân hàng quy mô nhỏ trước áp lực không thể tăng vốn được trong nhiều năm qua. Điển hình như Saigonbank, sau 3 năm xây dựng kế hoạch tăng vốn điều lệ từ mức hơn 3.000 tỷ đồng lên 4.000 tỷ đồng, đến nay Ngân hàng vẫn chưa thể triển khai.

Vân Linh
Bình Luận (0)

Bài viết chưa có bình luận nào. Bạn nên dùng tiếng Việt có dấu khi bình luận.