(ĐTCK) “Khó khăn của nền kinh tế trong năm 2016 đã được dự báo trước, khi xu hướng tăng trưởng chậm lại đã bắt đầu từ quý IV năm ngoái”, ông Vũ Viết Ngoạn, Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia nhận định.

Tuy nhiên, để chặn đà tăng trưởng kinh tế có dấu hiệu chậm lại trong quý I/2016, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) vừa có cuộc hội thảo, đánh giá nền kinh tế và kiến nghị những giải pháp để đạt đích tăng trưởng GDP 6,7% năm nay. 

Nợ công và thâm hụt ngân sách tăng cao

Báo cáo của CIEM cho thấy, tăng trưởng kinh tế quý I đang chậm lại. Sản xuất nông nghiệp giảm sút khiến người nông dân khó khăn hơn. Cùng với đó, hoạt động xuất khẩu tăng chậm; nhập khẩu khá trầm lắng với xu hướng xuất siêu trở lại; nguồn thu chính của Ngân sách Nhà nước (NSNN) giảm; CPI tăng có phần do chính sách điều chỉnh giá đồng loạt tại nhiều địa phương; điều chỉnh giá không kèm theo cải cách thể chế, tạo động lực cho nhà cung cấp dịch vụ có liên quan, chỉ làm tăng chi tiêu mà không kèm theo tăng chất lượng, số lượng dịch vụ…

Theo nhận định của CIEM, quý I tăng trưởng thấp, thu ngân sách cao là nghịch lý đối với nền kinh tế Việt Nam. Thâm hụt lớn hơn chi đầu tư, dư địa cho chính sách tài khoá không còn. Bên cạnh đó, nợ công ở mức cao nhất, môi trường kinh doanh kém cạnh tranh.

Cụ thể, những năm gần đây, NSNN có mức thâm hụt ngày càng tăng. Bội chi NSNN đã tăng từ mức 4,4% GDP năm 2011 lên mức 6,1% GDP năm 2015, cao hơn giới hạn 5% theo quy định của Chiến lược nợ công và nợ nước ngoài của quốc gia giai đoạn 2011-2020. Do bội chi NSNN tăng cao, nợ công cũng tăng nhanh trong giai đoạn 2011-2015 (từ mức 50,1% GDP lên 62,2% GDP), tiệm cận giới hạn 65% theo quy định của Luật Quản lý nợ công. Năm 2015 cũng là năm dư nợ Chính phủ đạt 50,3%, cao hơn giới hạn 50% theo quy định. 

Giảm thu, chi và tạo môi trường dễ thở hơn cho DN       

Trước thực trạng trên, TS. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng CIEM cho rằng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng 6,7% trong năm 2016, cần siết lại những dự án đầu tư công; chỉ đầu tư cho những dự án thật sự hiệu quả, đem lại tác động cho nền kinh tế, không đầu tư dàn trải.

“Hiện nay nghịch lý là lạm phát thấp nhưng lãi suất vẫn cao vì ngân hàng phải cạnh tranh với nhau. Giảm lãi suất là điều quan trọng để giảm chi phí vốn, bởi DN trong nước vẫn đang còn hụt hơi trong môi trường kinh doanh hiện tại”, TS. Cung cho biết.

Bên cạnh đó, ông Cung nhấn mạnh quan điểm phải “giảm thu - giảm chi”. Theo đó, cần tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô, chấm dứt điều chỉnh tăng các loại phí, thuế (thậm chí trong 5 năm tới); rà soát lại các khoản mục chi để loại bỏ những khoản mục lãng phí, chưa cần thiết. Đấu giá công khai tài sản nhà nước, các DN Nhà nước, kể cả DN đang có lãi trong lĩnh vực mà Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần chi phối; chấm dứt việc “cứu trợ” các DN, dự án đầu tư kém hiệu quả…

Đánh giá về một số khó khăn đối với nền kinh tế Việt Nam trong thời gian tới, chuyên gia kinh tế, TS. Lê Đăng Doanh cho rằng, việc gia nhập Cộng đồng kinh tế ASEAN từ quý II sẽ tác động mạnh tới cán cân thương mại. Không những thế, từ nay việc tiếp cận vốn ODA sẽ khó khăn hơn và tổng vốn ODA sẽ giảm so với thời gian trước. Điều này sẽ ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam, do đó cần phải có bước cải cách mạnh mẽ từ quý II trở đi.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan đặc biệt lưu ý tới các yếu tố tác động của giá cả thế giới, đặc biệt là giá dầu, với nền kinh tế Việt Nam. “Giá dầu giảm giúp người tiêu dùng hưởng lợi, song thực tế cho thấy những lợi ích này hầu như chỉ rơi vào tay một số DN lớn. Việc giá dầu giảm đáng lẽ phải khiến giá cả của nhiều mặt hàng giảm theo, tuy nhiên tại Việt Nam, tác động này không đáng kể.

Các cơ quan quản lý cần có biện pháp để tận dụng yếu tố giá dầu giảm để điều chỉnh giá cả các mặt hàng đầu vào thiết yếu, từ đó tạo tác động lan tỏa tích cực đối với nền kinh tế”, bà Lan cho biết và nhấn mạnh, đây là hiện trạng cần được nghiêm túc xem xét để có những điều chỉnh phù hợp trong các quý tới.

Một giải pháp quan trọng không kém để thúc đẩy nền kinh tế đạt mục tiêu tăng trưởng 6,7%, theo TS. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng CIEM là làm sao lấy lại niềm tin của xã hội, của doanh nghiệp vào Chính phủ, vào các chính sách điều hành. Có niềm tin, người dân và doanh nghiệp sẽ bỏ vốn đầu tư, kinh doanh và nhờ vậy sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Hiếu Minh
Bình Luận (0)

Bài viết chưa có bình luận nào. Bạn nên dùng tiếng Việt có dấu khi bình luận.