(ĐTCK) Là một hình thức đầu tư phát triển hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội với nhiều ưu việt, tuy nhiên, nhiều dự án theo hình thức xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT) sau quá trình triển khai và khai thác đã bộc lộ nhiều mặt tiêu cực, gây bức xúc trong nhân dân.

Tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XIV, những tồn tại, bất cập liên quan đến chính sách về đầu tư, khai thác các dự án BOT giao thông tiếp tục làm nóng diễn đàn Quốc hội. Thậm chí, việc thực hiện chính sách, pháp luật về đầu tư và khai thác các công trình theo hình thức BOT còn trở thành một trong các nội dung giám sát của Quốc hội năm 2017.

Tại buổi thảo luận Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2017, đại biểu Bùi Văn Phương (đoàn Ninh Bình) bày tỏ quan ngại đặc biệt về tính minh bạch cũng như lợi ích nhóm trong phát triển dự án BOT.

Đại biểu Phương lấy dẫn chứng tại Trạm thu phí Pháp Vân - Cầu Giẽ mới đây bị thanh tra, số tiền thu được mỗi tháng lên đến 60 tỷ đồng, nhưng trước đó, trạm chỉ khai báo thu được 35 tỷ đồng. Việc doanh nghiệp không báo cáo thật số tiền thu phí, theo đại biểu Phương, sẽ khiến việc thu phí kéo dài và mức phí bị tăng lên.

Trả lời báo chí bên lề Quốc hội, Đại biểu Đặng Thuần Phong (đoàn Bến Tre) cho rằng: “Phát triển dự án BOT là một chính sách đúng, có mục đích tốt, nhằm khoan sức dân và giảm tải cho ngân sách. Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức thực hiện lại có sự nhập nhằng, khiến người dân phải gánh chịu phí cao”.

Theo ông Phong, việc thu phí cao tại các dự án BOT sẽ làm tăng phí vận chuyển, làm cho sức cạnh tranh của nền kinh tế thấp và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế của đất nước. Ngoài ra, việc thu phí BOT cao cũng ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của người dân.

Trong khi đó, Đại biểu Tô Văn Tám (đoàn Kon Tum) lại nêu lên tình trạng tiêu cực trong quản lý, giám sát phát triển tại một số dự án BOT. Theo ông Tám, đầu tư BOT đối với đường cao tốc, về nguyên tắc thị trường thì đường là tài sản của nhà đầu tư, ai sử dụng phải trả tiền, nhưng việc đi hay không do khách hàng, người dân lựa chọn. Tuy nhiên, có thực tế là nhiều nơi người dân không có sự lựa chọn vì không có con đường nào khác, thậm chí đường phổ thông bị rào chắn để dân phải đi vào đường BOT.

Vì thế, việc giám sát đối với các dự án BOT theo đại biểu Tám là cơ sở quan trọng để giải quyết vấn đề bất cập trên. Ngoài ra, giám sát sẽ làm minh bạch vấn đề dư luận quan tâm lâu nay về lợi suất đầu tư cao, giá trị công trình, vấn đề phí và quản lý đối với các dự án BOT.

Trao đổi với báo chí về việc thực hiện chính sách, pháp luật về đầu tư và khai thác các công trình giao thông theo hình thức hợp đồng BOT, ông Nguyễn Ngọc Phương, Ủy viên Uỷ ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội thừa nhận, BOT là vấn đề khiến nhiều đại biểu nghi ngờ, nhưng chưa có cơ sở để làm rõ tính minh bạch của các công trình BOT.

Theo ông Phương, ngoài việc báo cáo không trung thực về số thu phí thì còn một điểm mà cử tri cũng như đại biểu Quốc hội rất quan tâm, đó là gian lận trong quá trình lập dự án. Chẳng hạn, việc nâng khống vốn đầu tư dự án, từ đó yêu cầu phải kéo dài thời gian thu phí.

Ông Phương lấy dẫn chứng từ thực tế Dự án BOT Pháp Vân – Cầu Giẽ mới đây, Bộ Tài chính đã vào kiểm tra giám sát và phát hiện việc báo cáo thu phí BOT đang có vấn đề, số thu thực tế cao hơn so với con số báo cáo tới 800 triệu đồng/ngày. Vì thế, Chính phủ cần phải điều tra, làm rõ và phải quy trách nhiệm, xử lý trong thời gian tới.

Liên quan đến việc thực hiện chính sách, pháp luật về đầu tư và khai thác các công trình giao thông theo hình thức hợp đồng BOT, Đại biểu Nguyễn Bắc Việt (Đoàn Ninh Thuận) cho rằng, BOT tưởng chừng không liên quan đến phòng chống tham nhũng. Tuy nhiên, nếu giám sát tốt, lại chính là phòng chống tham nhũng, nhằm giúp người dân không phải không chịu mức phí vô lý. Vì thế, cần đưa việc thực hiện chính sách, pháp luật về đầu tư và khai thác các công trình giao thông theo hình thức BOT trở thành một trong những chương trình giám sát của Quốc hội năm 2017.

Theo tờ trình của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, có 4 nội dung chuyên đề được đề xuất để Quốc hội xem xét lựa chọn 2 trong 4 chuyên đề giám sát của Quốc hội năm 2017, bao gồm: Việc thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm giai đoạn 2011 – 2016; Việc thực hiện chính sách, pháp luật về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2016; Việc thực hiện chính sách, pháp luật về đầu tư và khai thác các công trình giao thông theo hình thức hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT), xây dựng, chuyển giao (BT) và hợp tác công tư (PPP). Việc thực hiện chính sách, pháp luật đối với ngư dân gắn với phát triển kinh tế biển và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Theo lịch, chiều nay 27/7/2016, Quốc hội sẽ tiến hành biểu quyết để chọn và thông qua Nghị quyết về Chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2017.  

Nguyên Minh
Bình Luận (0)

Bài viết chưa có bình luận nào. Bạn nên dùng tiếng Việt có dấu khi bình luận.