(ĐTCK) Đối tượng cổ phần hóa (CPH) sắp tới là những doanh nghiệp quy mô lớn, CPH phức tạp hơn, cần nhiều thời gian hơn cho quá trình sắp xếp, tái cơ cấu đi liền với cổ phần hóa. Bởi vậy, giới chuyên gia cho rằng, rất cần sự quyết liệt và cách nhìn mới trong giải quyết công việc mới mong đạt tiến độ đề ra.

Nhiều nút thắt

Theo quyết định đã được phê duyệt, năm 2015, Tổng công ty Sông Đà sẽ thực hiện cổ phần hóa TCT mẹ. Cho đến thời điểm này, theo một lãnh đạo TCT, doanh nghiệp hiện vẫn đang chờ ý kiến của Thủ tướng Chính phủ về phương án tái cơ cấu Xi măng Hạ Long, một trong những khoản đầu tư rất lớn của TCT này trong giai đoạn trước.

Sông Đà dự kiến thoái vốn tại Xi măng Hạ Long, Thủy điện Trà Xom và Hương Sơn, cũng như 31 công ty cổ phần, quỹ đầu tư… Tuy nhiên, việc thoái vốn không hề đơn giản, bởi trong số các công ty liên kết có vốn góp của của hệ thống Sông Đà, nhiều DN hoạt động kém hiệu quả.

Có thể kể tên các đơn vị như Thanh Hoa Sông Đà, Phòng cháy chữa cháy và đầu tư xây dựng Sông Đà, Công ty TNHH Sông Hồng Nha Trang, Sông Đà 12, Sông Đà 25, Tài chính cổ phần Sông Đà, Thủy điện Bình Điền, Xây dựng Sông Đà Jurong; Cao su Phú Riềng Kratie… Nếu không thực hiện xong các phần việc trên, Sông Đà khó có thể thực hiện cổ phần hóa.

Đây chỉ là một trong những trường hợp đang gặp không ít khó khăn khi thực hiện nhiệm vụ đã đặt ra. Nếu như trước kia DNNN cổ phần hóa đa phần thuộc diện quy mô nhỏ, chưa có những DN lớn, chưa có tình trạng DN đầu tư ngoài ngành tràn lan, kéo theo công nợ lớn, thì nay nhìn vào danh sách những TCT thuộc diện cổ phần hóa năm 2015, có  không ít DN đang chịu áp lực lớn về tài chính, công nợ và đang trong diện phải thực hiện tái cơ cấu trước khi cổ phần hóa.

Lãnh đạo một doanh nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp Phát triển nông thôn nói rằng, khi xử lý các tồn tại về tài chính, các quy định về xác định giá trị các khoản phải thu khó đòi là quá cứng nhắc. Ví dụ chỉ được phép xóa nợ khi chứng minh được con nợ đã chết và phá sản. Việc xử lý công nợ hướng dẫn không cụ thể đối với những loại công nợ lâu năm, đã trải qua nhiều giai đoạn, thay đổi lãnh đạo DN, hồ sơ bị thất lạc….

Có DN lại gặp phải tình trạng, tài sản công nợ loại ra khỏi giá trị doanh nghiệp sau khi ký biên bản bàn giao trên sổ sách cho Công ty Mua bán nợ, chưa tiếp nhận thực tế. Do vậy, các công ty vẫn tiếp tục phải quản lý, phát sinh chi phí và không giải phóng được mặt bằng cho sản xuất - kinh doanh. 

Cần thay đổi

Theo chuyên gia Trần Tiến Cường, hiện tồn tại những vấn đề có đặc thù riêng trong CPH các tập đoàn kinh tế và TCT. Thứ nhất, đó là những DN có quy mô lớn, có tài sản lớn, nhiều vốn Nhà nước, nắm giữ những ngành, lĩnh vực kinh doanh thường được quan niệm là quan trọng, nhạy cảm, liên quan đến vị trí, vai trò của kinh tế nhà nước, an ninh quốc phòng, công ích.

Tập đoàn kinh tế và TCT cấu trúc phức tạp, đa dạng nhiều tầng nấc, gồm nhiều doanh nghiệp thành viên, lợi ích không đồng nhất, thậm chí đối lập nhau. Tập đoàn kinh tế và TCT theo quan niệm trước đây và thậm chí hiện nay vẫn còn được coi là nòng cốt, xương sống của DNNN và kinh tế nhà nước. Đây đều là những vấn đề gai góc, cần giải quyết trong và sau cổ phần hóa.

Thứ hai, về cách thức tiến hành cổ phần hóa. Hiện tại có 2 cách, một là CPH toàn bộ tập đoàn, TCT và hai là chỉ CPH các Dn thành viên để chuyển sang mô hình công ty mẹ - công ty con. Cho đến nay, cổ phần hóa vẫn thiên về cách làm thứ hai: trước hết CPH các  DN thành viên, sau đó mới CPH công ty mẹ. Cách làm này chỉ thay đổi ở bên dưới, công ty con cháu, công ty liên kết chưa đụng đến DN phía trên đó là công ty mẹ. Vì vậy, nhiều tập đoàn, TCT không có chuyển biến mạnh mẽ, sức ỳ vẫn lớn, khó thực hiện cổ phần hóa toàn bộ.

Đối với các DNNN quy mô lớn, hoạt động trong những ngành lĩnh vực quan trọng, ông Cường cho rằng, việc cổ phần hóa cần phải có sự lựa chọn và các bước đi phù hợp. Việc cổ phần hóa không thể thực hiện ồ ạt ngay từ thời điểm cổ phần hóa mà phải được tiến hành theo nhiều giai đoạn phù hợp với kế hoạch và lộ trình giảm dần tỷ lệ vốn Nhà nước.

Anh Việt – Nguyễn Hạnh
Bình Luận (0)

Bài viết chưa có bình luận nào. Bạn nên dùng tiếng Việt có dấu khi bình luận.