Để đến được với thành công và trở thành một doanh nhân đích thực trong nền kinh tế thị trường, mỗi doanh nhân phải có một bản lĩnh dám đương đầu với thách thức và tinh thần vượt khó.

Trong tháng 6 vừa qua, tôi đã có dịp tham dự Lễ trao giải thưởng Ernst & Young World Entrepreneur Of The Year của Tổ chức Ernst & Young toàn cầu tại Monte Carlo, Monaco. Tại đó, tôi đã được gặp và tiếp xúc với nhiều doanh nhân đạt giải Ernst & Young  Entrepreneur Of The Year tại các quốc gia về dự vòng chung kết giải thưởng này.

Ernest là Phó tổng giám đốc Bộ phận Dịch vụ kiểm toán và Tư vấn DN của Ernst & Young Việt Nam tại Văn phòng TP. HCM. Ông có kinh nghiệm làm việc hơn 15 năm tại Văn phòng Ernst & Young Singapore và hơn 3 năm tại Việt Nam, cung cấp dịch vụ cho các khách hàng trong nhiều lĩnh vực khác nhau bao gồm bất động sản, bán lẻ, công nghệ cao, điện tử, phần mềm, thương mại, tổ chức tài chính, sản xuất, khách sạn và giải trí.   Ông là Giám đốc phụ trách Chương trình giải thưởng Ernst & Young Entrepreneur of the Year (EOY) tại Việt Nam và cũng đã tham gia thực hiện Giải thưởng này ở Singapore.

Được các doanh nhân chia sẻ các câu chuyện thành công, tôi thực sự khâm phục bản lĩnh dám nghĩ, dám làm, dám đương đầu với thách thức của họ. Khởi nghiệp kinh doanh từ nhiều ngành nghề khác nhau và hầu hết đều có xuất phát điểm rất thấp, trải qua nhiều thất bại, nhưng với sự nỗ lực và phấn đấu phi thường, họ đã được cộng đồng doanh nhân thế giới ghi danh và tôn vinh. 

Xin chia sẻ với các bạn những suy nghĩ của tôi về các yếu tố tạo nên thành công của họ và hy vọng rằng, một ngày nào đó doanh nhân Việt Nam sẽ có tên trong danh sách dành giải thưởng danh giá này.

Dám chấp nhận rủi ro

“Rủi ro là điều kiện cố hữu của quá trình kinh doanh. Không một nhà lãnh đạo nào có thể áp dụng những ý tưởng sáng tạo với sự đảm bảo tuyệt đối mà không có rủi ro nào. Vấn đề là phải học cách khắc phục và chấp nhận những rủi ro đó”. Đó chính là những chia sẻ hết sức chân thành của ông Anil Agarwal, Chủ tịch Công ty Vedanta Resource, doanh nhân đạt giải Ernst & Young Entrepreneur Of The Year năm 2009 của Ấn Độ. Ông là một trong những người tiên phong đưa DN Ấn Độ niêm yết trên sàn chứng khoán nước ngoài.

Thật đúng vậy, trong kinh doanh, rủi ro là điều không bao giờ có thể tránh khỏi, bởi sự biến động của thị trường và sự thành công của DN chịu tác động của nhiều yếu tố của môi trường kinh doanh trong nước và quốc tế. Để lãnh đạo DN thành công, các doanh nhân phải dám chấp nhận rủi ro, có khả năng dự đoán và quản lý được các rủi ro tiềm ẩn trong lĩnh vực kinh doanh của mình để có những giải pháp khắc phục phù hợp.

Tom Adams, Chủ tịch Tập đoàn Rossetta Stone, người đạt giải thưởng Ernst & Young Entrepreneur Of The Year năm 2009 của Hoa Kỳ đã thành lập công ty với ý tưởng táo bạo là cung cấp dịch vụ đào tạo ngôn ngữ bằng phần mềm máy tính sử dụng những câu chuyện cười để tăng cường hiệu quả đào tạo. Song song với cơ hội phát triển một sản phẩm hoàn toàn mới trên thị trường, ông đã chấp nhận rằng, sản phẩm mới lạ này có thể không được thị trường chấp nhận. Ông cho rằng: “Thông thường, những giải pháp sáng tạo mang tính đột phá ban đầu khó nhận được sự ủng hộ của mọi người. Vấn đề cốt lõi là người ta dám đối mặt với nhiều rủi ro hơn, chứ không phải né tránh nó, để có thể đứng vững trong thời kỳ kinh tế khủng hoảng”. Adams luôn tỏ ra phấn khích khi nói về công ty của mình bởi ông không chỉ có sự quyết tâm và bản lĩnh kinh doanh, mà còn cả có một niềm đam mê lớn để đưa những sản phẩm mang tính tiên phong tới khách hàng. Điều này đã dẫn ông tới sự thành công của ngày hôm nay.

Trên thực tế, rủi ro càng cao thì lợi nhuận càng lớn. Hugh Courtney, tác giả cuốn sách “20/20 tầm nhìn xa: định hướng trong một thế giới không ổn định”, khuyến khích các doanh nhân loại bỏ dần việc lên kế hoạch quá dài hạn mà thay vào đó, các nhà lãnh đạo nên tìm ra định hướng phát triển phù hợp với biến động của thị trường trong từng thời kỳ và biến đổi cách thức kinh doanh cũng như tìm ra những mặt hàng mới phù hợp với nhu cầu luôn thay đổi của khách hàng. Ông khẳng định rằng, nếu dám chấp nhận rủi ro, các công ty có thể thu được những kết quả bất ngờ trong kinh doanh.

Tôi rất tâm đắc với tiêu chí kinh doanh của ông John Flaherty, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn C&F (Ireland), người dành giải thưởng Ernst & Young Entrepreneur Of The Year Ireland năm 2009, rằng: “Người lãnh đạo với bản lĩnh và tinh thần doanh nhân kiên cường, sẽ không bao giờ chấp nhận từ bỏ các mục tiêu khi vấp phải các khó khăn và rủi ro, mà sẽ tìm được ra cách thức điều chỉnh, để thích ứng với mọi hoàn cảnh, mọi điều kiện”.

Tinh thần đổi mới và sáng tạo

Sáng tạo là một phần không thể thiếu trong tính cách của các doanh nhân thành đạt. Họ là những người không e ngại sự đổi mới, dám phá vỡ những khuôn phép cũ để khai phá những lĩnh vực mới. Hơn nữa, các DN đứng đầu luôn bị cạnh tranh và có nguy cơ bị thay thế bởi những DN mới nổi với tốc độ tăng trưởng đáng kinh ngạc và có xu hướng chiếm lĩnh thị trường. Vì vậy, tinh thần đổi mới và sáng tạo là cần thiết và rất quan trọng không chỉ trên phương diện kinh doanh mà còn trong cách thức quản lý, là một phần tất yếu giúp DN có thể đứng vững trên thị trường. Trong thời kỳ càng khó khăn, tinh thần sáng tạo của doanh nhân càng phát huy hiệu quả và đã giúp họ tìm ra hướng đi hợp lý cho DN thoát khỏi giai đoạn suy thoái. Theo xu hướng hiện nay, các doanh nhân sẽ thường cân nhắc để đổi mới trong 4 khía cạnh sau:

1. Công nghệ: các doanh nhân với tư tưởng đổi mới thường tìm cách để tận dụng triệt để các công nghệ sản xuất mới, từ đó nâng cấp chất lượng và năng suất sản phẩm cũng như các dịch vụ tới khách hàng.

2. Các mô hình kinh doanh: có thể tìm cách biến đổi và nâng cấp các mô hình kinh doanh chiến lược sao cho phù hợp với thị trường và khách hàng mới.

3. Thị trường toàn cầu hóa: đây là thị trường mà các doanh nhân rất quan tâm. Nhờ toàn cầu hóa, họ có thể đổi mới mô hình DN, mở rộng sang các thị trường khác với nhiều lợi thế và ít khó khăn hơn.

4. Chuyển đổi sang các lĩnh vực kinh doanh khác: những nhà lãnh đạo có định hướng chiến lược và tầm nhìn xa thường mở rộng định hướng kinh doanh của công ty sang các lĩnh vực kinh doanh mới có tiềm năng lớn hơn cho DN.

Ông Matthew Szulik, Chủ tịch Tập đoàn Red Hat, doanh nhân đạt giải thưởng Ernst & Young Entrepreneur Of The Year Hoa Kỳ năm 2008, khẳng định rằng, một DN thành công là một DN không bị gò bó bởi những ý niệm truyền thống. Do sự truyền thống ấy sẽ làm mất đi tính sáng tạo, những khuôn khổ sẽ gò ép ý tưởng, tạo nên sự dập khuôn trong suy nghĩ và lối mòn trong hành động.

Tuy nhiên, không phải cứ nói đổi mới là đổi mới ngay được, những ý tưởng đổi mới không bao giờ tự tới một cách tình cờ hoặc bộc phát. Nó phải được định hướng, nuôi dưỡng và quản lý một cách thích hợp để có thể phát triển và ứng dụng. Điều này được hình thành từ trong cách quản lý của người lãnh đạo, làm sao để những ý tưởng được này sinh và ươm mầm, ý tưởng không phải chỉ từ người dẫn đầu mà còn từ tất cả những người chung tay xây dựng công ty. Vì vậy, không chỉ đổi mới trong phương thức kinh doanh, đổi mới trong phương thức quản lý nhân sự cũng rất quan trọng đối với công ty. Thay vì lối mòn quản lý một người đề ra chiến lược và điều hành, những người khác chỉ tiếp nhận thông tin và thừa hành, doanh nhân có thể để các nhân viên của mình đề xuất đưa ra các ý tưởng và cùng thảo luận. Bằng cách này, người lãnh đạo công ty đã trao cho nhân viên cơ hội để sáng tạo và phấn đấu, đồng thời củng cố thêm niềm tin và sự khích lệ để nhân viên có thể gắn bó hơn với công ty. 

Giải thưởng Entrepreneur Of The Year do Ernst & Young sáng lập và đăng ký bản quyền tại Hoa Kỳ từ năm 1986. Đây là giải thưởng nhằm vinh danh  các doanh nhân đã lập nghiệp thành công và đồng thời có đóng góp to lớn vào sự phát triển chung của nền kinh tế quốc gia cũng như thế giới. Giải thưởng này đã được các công ty thành viên của Ernst & Young tổ chức đều đặn và liên tục trong 24 năm qua tại trên 50 quốc gia... Từ năm 2000, ngoài giải thưởng Entrepreneur Of The Year của mỗi quốc gia, Ernst & Young toàn cầu còn tổ chức Giải thưởng “Ernst & Young World Entrepreneur Of The Year” tại Monte Carlo (Monaco). Đây là giải thưởng thế giới được trao cho doanh nhân xuất sắc nhất trong số các doanh nhân đoạt giải thưởng này tại mỗi quốc gia. Giải thưởng Ernst & Young Entrepreneur Of The Year đã được coi là giải thưởng danh giá dành cho doanh nhân trên thế giới.